Klasztor Hieronimitów

Krużganek i kościół klasztoru Hieronimitów

Zacznij od krużganka, który fotografuje każdy. Potem zostaw trochę czasu na dwie sale obok, łatwe do przeoczenia, i na kościół, w którym leży Vasco da Gama.

Krużganek

Zaprojektował go Diogo de Boitaca, pierwszy architekt budowy, który ukończył też parter. Górną galerię dokończył w latach 1540–1541 Diogo de Torralva, po João de Castilho, który przez lata kierował budową.

Zmianę architekta widać na pierwszy rzut oka. Na dole arkady zdobi gęsty manuelin, wyżej biegnie spokojniejsza renesansowa balustrada z medalionami na wzór rzymski.

Stań w rogu krużganka i spójrz na ukos. Wewnętrzne narożniki są ścięte pod kątem, więc kwadrat wygląda jak ośmiokąt. W rzeźbieniach powtarzają się emblematy Manuela I: sfera armilarna, kula z pierścieni, która nadal jest na fladze Portugalii, i krzyż Zakonu Chrystusa.

Wiele lin, kotwic i stworzeń morskich, które ludzie fotografują z bliska, pochodzi zresztą z XIX wieku. Dodano je podczas renowacji, w tym samym stylu.

Przejdziesz obiema galeriami, ale do ogrodu pośrodku nie wejdziesz. Na górną galerię prowadzą tylko schody, więc nie wjedziesz tam wózkiem inwalidzkim ani dziecięcym.

Kapitularz i refektarz

Z krużganka wchodzi się do dwóch sal, które łatwo minąć bez zatrzymania.

Pierwsza, kapitularz, miała służyć zebraniom mnichów, ale nigdy do tego nie doszło. Skończono ją dopiero w XIX wieku, by pomieścić grób historyka i powieściopisarza Alexandre’a Herculano.

Obok jest refektarz, gdzie mnisi jedli. Dolne ściany pokrywają kafle z XVIII wieku z historią Józefa, a panel przy drzwiach przedstawia cud rozmnożenia chleba i ryb.

Grób Fernanda Pessoi

Fernando Pessoa to jeden z wielkich poetów XX wieku. Pisał pod kilkoma zmyślonymi nazwiskami, czyli heteronimami, a każde z nich podpisywało inne utwory.

Grób poety, dzieło rzeźbiarza Lagoi Henriquesa, stoi w północnej galerii parteru i nosi wersy czterech heteronimów: Caeiro, Reisa, Camposa i Soaresa. Przeniesiono go tu w 1985 roku, pięćdziesiąt lat po śmierci.

Kościół: Vasco da Gama, Camões i królowie

Zanim wejdziesz, obejrzyj południowy portal od strony rzeki, wykuty przez João de Castilho w latach 1517–1518. Postać między dwoma wejściami to Henryk Żeglarz, książę, od którego zaczęły się portugalskie wyprawy odkrywcze.

W środku trzy nawy mają tę samą wysokość i wspólne kamienne sklepienie, więc kościół wygląda jak jedna ogromna sala.

Tuż za wejściem, pod chórem, po lewej leży Vasco da Gama. Po prawej spoczywa Luís de Camões, narodowy poeta Portugalii, którego Luzjady (1572) opowiadają o wyprawie Gamy.

Oba grobowce pochodzą z XIX wieku i jest w tym haczyk: w grobie Camõesa może nie być Camõesa. W 1854 roku komisja szukała jego kości w kościele, w którym go pochowano. Uznała, że część z nich należy do poety, ale nie umiała wskazać które, a wszystko, co znalazła, trafiło tu w 1880 roku.

Dalej, w prezbiterium, leżą królowie Portugalii Manuel I i João III z małżonkami, na grobowcach niesionych przez marmurowe słonie: to ukłon w stronę Indii.

Klasztor Hieronimitów: bilety, kolejki i godziny otwarcia

Wstęp do kościoła jest bezpłatny. Krużganek z kapitularzem i refektarzem wymaga biletu, który jest w cenie Lisboa Card.

Możesz kupić Lisboa Card na 24 godziny za 31 € albo sam bilet do krużganka za 19,50 €. Kup z wyprzedzeniem: w ruchliwe dni bilety się wyprzedają i w kasie nie kupisz już nic.

Z kartą również trzeba zarezerwować godzinę wejścia, ale rezerwacja nic nie kosztuje. Rezerwujesz ją numerem z fizycznej karty, więc voucher z e-maila nie wystarczy: najpierw odbierz kartę w punkcie Ask Me Lisboa. Posiadacze karty mają własną dzienną pulę miejsc, która w sezonie wysokim się wyczerpuje.

Niezależnie od biletu rezerwacja godziny nie pozwala ominąć kolejki, a latem czeka się w pełnym słońcu. Sam klasztor ostrzega, że w ruchliwe dni oczekiwanie może przekroczyć dwie godziny.

Przy zwykłej kolejce policz od półtorej do dwóch godzin na całą wizytę. Od wtorku do soboty zdążysz w jeden poranek zwiedzić krużganek od 9:30 i kościół od 10:30.

Duże torby i plecaki zostaw w hotelu: nie wolno z nimi wchodzić, podobnie jak z jedzeniem i piciem. Audioprzewodników w klasztorze też nie ma.

Jak powstał klasztor Hieronimitów

Wcześniej na tym brzegu stała mała kaplica, którą Henryk Żeglarz kazał powiększyć w 1459 roku. Vasco da Gama czuwał w niej w nocy 7 lipca 1497 roku, a następnego ranka wypłynął.

Trzy lata później z tej samej plaży wypłynął Pedro Álvares Cabral, na wyprawę, która dotarła do Brazylii. Wkrótce potem Manuel I, król, który wysłał Gamę, zastąpił kaplicę czymś o wiele większym.

Prace ruszyły w 1501 lub 1502 roku i, jak głosi opowieść, opłacono je 5% podatkiem od przypraw z Indii. Nazwę klasztorowi nadali potem mnisi Zakonu Świętego Hieronima.

Mieszkali tu ponad trzy stulecia. W grudniu 1833 roku państwo przejęło klasztor i oddało go Casa Pia, szkole charytatywnej, która zajmowała go do 1940 roku.

Długie zachodnie skrzydło obok kościoła wygląda na równie stare, ale pochodzi z XIX wieku. Mieści się w nim Narodowe Muzeum Archeologii (Museu Nacional de Arqueologia), które jest na liście Lisboa Card, ale zamknięte z powodu remontu.

Od 1983 roku klasztor jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO razem z Wieżą Belém, a w grudniu 2007 roku przywódcy Unii Europejskiej podpisali tu Traktat Lizboński.

Belém po klasztorze Hieronimitów

Dojazd jest prosty. Tramwaj 15E jedzie z Praça da Figueira około pół godziny, a pociąg z Cais do Sodré około 8 minut, plus krótki spacer. Oba dojazdy obejmuje Lisboa Card.

Na miejscu resztę Belém przejdziesz pieszo wzdłuż rzeki.