Livraria Lello (Lello-boekwinkel)

De trap, de koepel en de gevel van Livraria Lello

Alles in de oude winkel draait om de trap in het midden, tussen de begane grond en de galerij. Kijk eerst naar de trap, dan naar de koepel erboven, en bewaar de voorgevel voor als je weggaat.

De trap

De trap lijkt van gesneden hout, maar het is een van de eerste betonnen trappen van Portugal, bekleed met beschilderd pleisterwerk. Onderaan staat de handtekening van de ingenieur achter het gebouw, Francisco Xavier Esteves.

De rode kleur is een ongelukje: bij de eerste grote restauratie, in 1993, werd de bruine trap per vergissing rood geverfd. De beeldhouwer José Rodrigues vond het mooi, dus de trap bleef rood.

De koepel, de bustes en de rails

Boven de trap toont de koepel van de Nederlandse kunstenaar Samuel Van Krieken een smid en het motto ‘Decus in Labore’, waardigheid in het werk. Sinds de restauratie van 2018 staat er ook een smiley op, volgens de traditie dat elke verbouwing een detail van zijn tijd achterlaat.

Tussen de boekenplanken staan zes bustes van Portugese schrijvers, onder wie Eça de Queirós, de grote romanschrijver uit de 19e eeuw. Aan hun voeten lopen de rails waarlangs van 1906 tot begin jaren negentig boeken uit de kelder omhoog werden gebracht; het wagentje erop is een replica.

De gevel aan de Rua das Carmelitas

Steek buiten de straat over en kijk achterom. De gevel is neogotisch, en de twee figuren die Joseph Bielmann aan weerszijden van de ramen schilderde, staan voor Kunst en Wetenschap.

De nieuwe vleugel van Siza en de Gema-zaal van Livraria Lello

Sinds 24 juni 2026 hoort er een nieuwe vleugel van Álvaro Siza bij het bezoek, de architect uit Porto die de Pritzker-prijs won. Die vleugel voegt zo’n 1.000 m² aan zalen en een auditorium toe.

Je komt binnen langs ‘Hephaestus & Aphrodite’, een monumentale tekening van Siza, uitgevoerd door de kunstenaar Ana Aragão. Daarachter ligt de Manifesto Library: honderd boeken, gekozen met Service95, de boekenclub van de popzangeres Dua Lipa. Die bibliotheek hoort bij elk bezoek.

In dezelfde vleugel hangt A4, een installatie van de Chinese kunstenaar Ai Weiwei van meer dan 200.000 blanco vellen papier. Daarvoor heb je een apart ticket nodig.

In het oude gebouw ligt in de kelder de Gema-zaal, met zeldzame boeken en de persoonlijke bibliotheek van Amy Winehouse, de Engelse zangeres: meer dan 200 delen. De zaal is elke dag om 12.00 en 16.00 uur te bezoeken, en ook daarvoor heb je een apart ticket nodig.

Livraria Lello en Harry Potter

Jarenlang werd Lello aangeprezen als de boekwinkel die Hogwarts inspireerde. J.K. Rowling, die begin jaren negentig Engels gaf in Porto, maakte daar op 21 mei 2020 op Twitter een eind aan.

Volgens haar tweet was ze er nooit binnen geweest, had ze er zelfs nooit van gehoord en had de winkel niets met Hogwarts te maken. Er zijn ook geen films opgenomen: die zijn in Groot-Brittannië gedraaid.

Voor de teleurgestelden had ze wel een troost: ze had soms in Café Majestic aan de Rua de Santa Catarina geschreven. ‘This was probably the most beautiful café I ever wrote in, actually’, voegde ze toe. Het ligt zo’n tien minuten lopen van Lello en is open van maandag t/m zaterdag, van 9.00 tot 23.00 uur.

Tickets, openingstijden en de beste tijd voor Livraria Lello

Ook als je alleen een boek wilt kopen, heb je een ticket nodig om binnen te komen. Het werkt als voucher voor een boek uit de winkel: in de voorwaarden staat alleen de uitgeverij van de winkel zelf, Livraria Lello Editions, en volgens bezoekers in 2026 tellen alleen boeken met het LL-zegel mee.

Op elk ticket staat een tijd, en de voucher blijft 60 minuten na die tijd geldig. Je kunt er een kopen terwijl je in de rij staat, met je telefoon in plaats van contant. Tickets voor dezelfde dag worden verkocht tot een half uur voor sluitingstijd, zolang de voorraad strekt.

De zekerste manier om binnen te komen is een wandeltour van drie uur met voorrangstoegang, voor € 65 per volwassene, met een live gids. Die start op het Terreiro da Sé, het plein voor de kathedraal.

Onderweg komt de tour langs de kathedraal, de Torre dos Clérigos, station São Bento en de rabelo’s, de oude portwijnboten op de rivier. Je Lello-ticket krijg je tijdens de wandeling via WhatsApp, en annuleren zonder kosten kan tot 23 uur voor de start van de tour.

Lello zit in geen van de Porto-passen, maar de buurman, de Torre dos Clérigos, zit in de Porto Highlights Pass, samen met de kathedraal en de cruise langs de zes bruggen.

Met de gewone voucher sla je de rij niet over. Voorrang is er alleen voor wie de wet daarvoor aanwijst (mensen met een beperking of verminderde mobiliteit, 65-plussers, zwangere vrouwen, volwassenen met baby’s) en voor leden van het Cartão Amigo van de winkel.

Reken dus op wachten. Bezoekers in 2026 stonden 15 tot 45 minuten in de rij om binnen te komen, en een bezoeker in september wachtte daarna nog zo’n 40 minuten bij de kassa om een boek af te rekenen. Het bezoek zelf is korter: een andere bezoeker was in 10 tot 20 minuten klaar.

De winkel geeft niet aan wanneer het rustig is, maar bezoekers wel. Sommigen stonden 30 tot 45 minuten voor de opening van 9.00 uur in de rij om bij de eerste groep te horen. Anderen hadden het later op de dag beter getroffen: een bezoeker kocht in het laatste uur van een werkdag een ticket en liep zo naar binnen.

Dat garandeert nog geen lege winkel. Recensenten klagen over drukte zelfs in februari, en een bezoeker vond het in maart veel kleiner dan op de foto’s.

Livraria Lello sinds 1906, en de voucher die de winkel redde

De zaak gaat terug op boekhandelaar Ernesto Chardron, wiens winkel de gebroeders Lello in 1894 kochten. Voor een eigen pand klopten ze aan bij Esteves, de ingenieur wiens naam op de trap staat, en op 13 januari 1906 opende het aan de Rua das Carmelitas.

Schrijvers en kunstenaars kwamen naar de opening, onder wie de dichter Guerra Junqueiro en Aurélio Paz dos Reis, die de eerste Portugese films draaide. De titel ‘mooiste boekwinkel ter wereld’ kwam een eeuw later: volgens de winkel gaat hij terug op een artikel uit 2006 in El País van de Spaanse romanschrijver Enrique Vila-Matas.

Volgens de winkel dreigde Lello in 2015 te sluiten. Op 23 juli van dat jaar voerde de winkel entree in, waarbij de waarde van het ticket van de prijs van een boek afgaat, en binnen een halfjaar steeg de verkoop van 190 naar 522 boeken per dag.

Het gebouw kreeg in 2013 de status van Eigendom van Openbaar Belang. In 2026 verhief de regering het tot nationaal monument, de hoogste erfgoedstatus van Portugal.

Een dag beginnen bij Livraria Lello

Lello ligt aan de Rua das Carmelitas 144, in de Baixa, het oude centrum van Porto, zes minuten lopen van station São Bento. Vanaf de deur kun je een ochtendwandeling oostwaarts door het oude centrum maken.