Nationaal Koetsenmuseum (Museu Nacional dos Coches)

Het Nationaal Koetsenmuseum van binnen: de koetsen die je moet zoeken

De verzameling vult twee lange zalen op één verdieping. De koetsen staan op lage platforms onder licht van boven. Koetsen uit Spanje, Italië, Frankrijk en Portugal staan naast elkaar, zodat vier eeuwen hofreizen in één rondgang passen.

Begin bij het goud. Drie van de koetsen komen van één diplomatieke missie naar Rome en bepalen de toon voor de rest.

De Koets van de Oceanen

In 1716 stuurde Johan V een gezantschap naar paus Clemens XI, met vijf themakoetsen en tien andere als escorte, allemaal in Rome gemaakt. Dit was de triomfkoets, en hij is 7,2 meter lang.

Kijk vooral naar het snijwerk aan de achterkant. Apollo, de Griekse zonnegod, staat in het midden, en onder hem houden twee oude mannen elkaars hand vast. Ze stellen de Atlantische en de Indische Oceaan voor, die elkaar raken bij Kaap de Goede Hoop, de route van de Portugese schepen naar India.

De Kroning van Lissabon en de Koets van de Ambassadeur

Hetzelfde gezantschap liet nog twee koetsen achter in de verzameling. Op de Kroning van Lissabon wordt de stad gekroond door figuren van Faam en Overvloed, en aan haar voeten breekt een gevleugelde draak, embleem van het koningshuis, een islamitische halve maan.

De derde, de Koets van de Ambassadeur, bracht de markies van Fontes, de gezant van Johan V, naar zijn officiële intocht bij de Heilige Stoel. De vloer is ingelegd met ivoor.

De koets van paus Clemens XI

Er gingen ook geschenken de andere kant op. In 1715 stuurde de paus Johan V deze koets, met gewijde linten voor de doop van de zoon van de koning, prins Jozef.

De koets bleef ruim een eeuw in gebruik. Op de gordijnen staat het wapen van koning Peter V, die er in 1858 in zijn bruiloftsstoet in reed. Op de achterwielen stellen vier kariatiden, gebeeldhouwde vrouwenfiguren, de seizoenen voor.

De Kroonkoets uit Frankrijk

Johan V stuurde gezantschappen naar Frankrijk én naar Rome. Deze koets werd in 1715 besteld voor het gezantschap naar het hof van Lodewijk XIV, de Franse koning. Je herkent hem aan de bronzen kroon op het dak.

Vanbinnen is hij bekleed met groen-gouden brokaat, en de vloer is van schildpad en brons, ingelegd in Boulle-stijl, genoemd naar een Franse koninklijke meubelmaker.

De koets van Filips II, de oudste van het museum

Na de Romeinse koetsen oogt hij sober, maar het is de oudste van de verzameling: Spaans, uit het einde van de 16e of het begin van de 17e eeuw. Filips II van Portugal, die de Spanjaarden Filips III noemen, regeerde over beide landen en reed erin bij zijn bezoek aan Portugal in 1619.

Er was geen koetsier: twee postiljons, die op de paarden reden, stuurden de koets. Binnen, onder het rood geborduurde fluweel, verbergen de zitkussens een toilet.

Ook de koetsen uit de 18e eeuw zitten vol details. De koets van Johan V zelf heeft een rococokoetsbak met glazen ruiten en de twaalf tekens van de dierenriem op de wielen. Die van Jozef I heeft een koninklijke adelaar op het achterpaneel en gesneden hoofden van inheemse Zuid-Amerikanen, een knipoog naar Brazilië.

Voor lange reizen is er een slaapwagen met het wapen van koning Johan VI, uit het begin van de 19e eeuw. De zitplaatsen klappen om tot een bed, met een toilet eronder.

Tickets en openingstijden van het Nationaal Koetsenmuseum

Laat je Lisboa Card bij de balie zien en loop naar binnen; er is niets te reserveren.

De meeste bezoekers lopen er in ongeveer een uur doorheen, en een bezoekster die de tijd nam raadt anderhalf tot twee uur aan. Het voelt zelden druk.

Het is een compact museum, en een of twee recensenten vonden het droog als je niet van koetsen houdt. Vaker lees je reacties als die van de bezoeker die het entreegeld bijna niet had willen betalen en daarna schreef dat het ‘geweldig bleek te zijn’.

Een Lisboa Card voor 24 uur kost € 31 en geldt ook voor de trein, de trams en de bussen naar Belém; alleen het museum kost € 15. Neem je dezelfde dag ook het Hiëronymietenklooster, dan is de card al goedkoper dan de twee tickets.

Oudere gidsen sturen je misschien nog naar de Koninklijke Rijschool aan de overkant, de eerste thuisbasis van het museum. Die is sinds 29 september 2025 gesloten voor werkzaamheden, zonder datum voor heropening, dus voorlopig staan alle koetsen in het nieuwe gebouw.

De acht koetsen en rijtuigen van de rijschool zijn ook verhuisd, waaronder een rijtuig dat in 1715 voor prins Frans is gebouwd.

Bij het ticket dat je via deze site koopt, hoort een audiogids om te downloaden in het Engels en het Portugees. In november 2026 liepen er twee tijdelijke tentoonstellingen, over modelkoetsen en over portretten van Portugese koningen en koninginnen, en de winkel verkoopt boeken en designstukken op basis van de verzameling.

Laat statieven, flits en selfiesticks thuis. Alle publieke ruimtes zijn bereikbaar met hellingbanen en liften, en bij de receptie leen je rolstoelen zonder kosten.

Hoe het Nationaal Koetsenmuseum de straat overstak

Koningin Amélia, de laatste koningin van Portugal, opende het museum op 23 mei 1905 in de koninklijke rijschool van het Paleis van Belém. Ze wilde de rijtuigen van het koninklijk huis bij elkaar houden en bewaren.

De rijschool was ruim een eeuw het onderkomen van het museum. Op 23 maart 2015 begon de verhuizing naar het nieuwe gebouw, met ongeveer 70 voertuigen uit Belém en uit het hertogelijk paleis van Vila Viçosa.

Als eerste vertrok, verpakt in cellofaan, de landauer waarin koning Karel I en zijn troonopvolger, prins Lodewijk Filips, op 1 februari 1908 in Lissabon werden doodgeschoten. Hij is gerestaureerd en sinds 2019 weer te zien, het meest beklemmende voertuig van het museum: de kogelgaten zijn nog zichtbaar.

Precies 110 jaar na de eerste opening, op 23 mei 2015, ging het nieuwe museum open. De Braziliaanse architect Paulo Mendes da Rocha, winnaar van de Pritzker Prize, de hoogste prijs in de architectuur, ontwierp het als een lang paviljoen van beton en staal op 14 pijlers.

Tien jaar later was de oude rijschool aan de beurt. De werkzaamheden, betaald uit het Europese herstelplan van Portugal, moeten de plafonds en de muurschilderingen herstellen en een lift opleveren, en de directeur wil er een zaal voor koningin Amélia inrichten.

Het Nationaal Koetsenmuseum bereiken, en Belém in de buurt

Het museum staat aan de Avenida da Índia in Belém, tegenover de oude rijschool. De trein van Cais do Sodré naar station Belém duurt ongeveer 7 minuten en tram 15E ongeveer een half uur vanaf de Praça da Figueira. Bus 714, 727, 728, 729 en 751 stoppen bij het museum, allemaal inbegrepen bij de Lisboa Card.

Houd rekening met maandag. Dan is het koetsenmuseum dicht, net als het Hiëronymietenklooster en de Toren van Belém, terwijl het Padrão, het MAAT en het Museum van de Koninklijke Schat open blijven.