Centro Interpretativo da História do Bacalhau (Centrum historii dorsza)

W Centrum historii dorsza: najpierw morze, potem stół

Wystawa zajmuje dwa piętra wieży i składa się z dwóch części: Morze i Przy stole. Wszystkie teksty są po portugalsku i angielsku, a opcjonalny audioprzewodnik pobiera się jako aplikację.

Morze otwiera olbrzymia podświetlana księga o odkryciu Nowej Fundlandii i łowiskach północnego Atlantyku.

Wokół niej stoi ponad 40 przedmiotów wypożyczonych z muzeum morskiego w Ílhavo, miasteczku rybackim, które wysłało wiele załóg. Mają nazwy takie jak chupeta, depa i zagaia, a zabawa polega na zgadnięciu, do czego każdy służył.

Potem następuje pożegnanie. Co roku tysiące mężczyzn wypływało na Nową Fundlandię i Grenlandię, a rodziny zostawały na nabrzeżu na całe miesiące. Za António Salazara, wieloletniego dyktatora Portugalii, błogosławieństwo rybaków dorszowych przed wypłynięciem urządzano jako widowisko propagandowe.

Dalej zajmujesz miejsce rybaka w dory, małej łodzi wiosłowej, którą każdy wypływał sam, ze statkiem-matką w pobliżu i morzem wyświetlanym na ścianach. Minuta na pokładzie wystarczyła, żeby recenzent Time Out poczuł chłód.

Sala Białej Floty przenosi do drugiej wojny światowej, kiedy portugalskie statki dorszowe malowano na biało dla bezpieczeństwa, wykorzystując dwuznaczną neutralność kraju. Patrzysz, jak jeden z nich odpływa od nabrzeża.

Sezon na statku trwał około sześciu miesięcy, mniej więcej od kwietnia, dzień pracy miał od 10 do 12 godzin, a połów solono na pokładzie albo w ładowni.

Morze kończy się Estado Novo, reżimem Salazara, który zagrzewał załogi i cały kraj do Kampanii Dorszowej. Jej hasło brzmiało: „Przynieś ojczyźnie chleb mórz”.

Część Przy stole przenosi do kuchni. Bacalhau jada się w Portugalii od XV wieku i gra pierwsze skrzypce przy bożonarodzeniowym i wielkanocnym stole. Sala nazywa się Degustação, po portugalsku „degustacja”, i jest to kuchenna scenografia, w której lecą filmy kulinarne.

Po drodze poznajesz Brása i Gomesa de Sá, ludzi, od których wzięły nazwę bacalhau à Brás i bacalhau à Gomes de Sá, dwa dania, które znajdziesz w menu w całej Lizbonie. Centrum uważa, że to chyba jedyne miejsce na świecie, które wyjaśnia, kim byli.

Ostatnia sala, Bacalhau 20.20, doprowadza historię do dziś: łowi się dużo mniej dorsza, zasoby są ograniczone, a klimat się zmienia. Mimo to Portugalia nadal zjada równowartość jednej piątej światowych połowów.

Bilety, godziny i punkt Lisboa Card w Centrum historii dorsza

Z Lisboa Card wchodzisz od razu.

Sam bilet kosztuje 4,50 €, a karta na 24 godziny za 31 € obejmuje też Lisboa Story Centre i Łuk Rua Augusta na tym samym placu.

Centrum jest także punktem informacji turystycznej Ask Me Lisboa, gdzie voucher Lisboa Card wymienia się na samą kartę, codziennie do 18:30.

To małe miejsce, w którym dominują ekrany i repliki, a głównym zbiorem prawdziwych eksponatów są przedmioty wypożyczone z Ílhavo. Dlatego łatwo zmieścić je w 45 minutach obok Story Centre i łuku.

Na parterze sklep spożywczy Mercearia sprzedaje solonego dorsza, książki i pamiątki, a na pierwsze piętro można wjechać mechanicznym urządzeniem ułatwiającym wejście.

Dojazd do Centrum historii dorsza na Praça do Comércio

Centrum otwarto 22 lipca 2020 roku w Torreão Nascente, wschodniej wieży narożnej Praça do Comércio, nadrzecznego placu Lizbony. Zamknięto je w pandemii i otwarto ponownie 1 maja 2021 roku.

Wysiądź na stacji metra Terreiro do Paço (linia niebieska): wieża stoi na końcu wschodniej strony placu, od strony rzeki; zatrzymują się przy niej również tramwaje 15E i 25E.